EITI.vn – Ngành than thiệt hại 1.200 tỉ đồng sau đợt mưa lũ vừa qua và riêng mỏ than Mông Dương thiệt hại nặng đến 500 tỉ đồng. Một chuyên gia lâu năm trong ngành than cho rằng thiệt hại này đã được cảnh báo từ trước, than tầng cạn vỉa mỏ được khai thác cạn kiệt đã phá tan hành lang an toàn bảo vệ mỏ và điều này được ví như ngành than đang tự lấy dao chặt vào chân mình.

Báo cáo của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) ngày 7-8 vừa qua cho thấy trận mưa lịch sử từ ngày 26-7 đến 3-8 vừa qua (với lưu lượng nước đo được tại Cẩm Phả lên tới 1.300 mm, tại Hạ Long là 1.100 mm, tại Uông Bí trên 800 mm) đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng, làm đình trệ hoạt động sản xuất than của TKV tại vùng than Quảng Ninh, kéo theo hơn 30.000 lao động bị ngưng việc, thiệt hại trên 1.200 tỉ đồng, nặng nề nhất là tại mỏ Mông Dương thiệt hại hơn 500 tỉ đồng và ngành than phải mất rất nhiều tháng sau mới trở lại sản xuất bình thường.

Mưa lũ khiến ngành than thiệt hại đến 1.200 tỉ đồng (Ảnh: TL/TBKTSG Online)
Mưa lũ khiến ngành than thiệt hại đến 1.200 tỉ đồng (Ảnh: TL/TBKTSG Online)

Tuy nhiên, trao đổi qua điện thoại với TBKTSG Online hôm nay (11-8) về nguyên nhân dẫn đến thiệt hại khá lớn của ngành than sau đợt mưa lũ vừa qua, ông Nguyễn Thành Sơn, nguyên Trưởng Ban quản lý Than Sông Hồng thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) thừa nhận: thiệt hại của mỏ than Mông Dương chủ yếu là do mỏ ngập nước, ảnh hưởng đến sản xuất và những thiệt hại này đã được dự báo từ lâu.

Theo ông Sơn, từ thời Pháp, khi khai thác than người ta đều chừa lại lô vỉa mỏ (khu vực than tầng cạn bao quanh mỏ), không bao giờ khai thác, để tạo thành một “nút chai” an toàn, ngăn không cho nước mưa thấm, chảy tràn vào các mỏ gây ngập úng.

“Đến thời TKV lại lấy dao tự chặt vào chân mình, than lộ vỉa lấy cho bằng hết, khai thác cạn kiệt cả những tầng than vỉa mỏ bởi đây là tầng dễ khai thác, ít tốn chi phí, nhưng vô tình đã phá tan tất cả sự an toàn mỏ. Trong khoảng 20 năm nay TKV đã khai thác hơn 150 triệu tấn than tầng vỉa mỏ và chính điều này đã làm mất đi hành lang bảo vệ các mỏ than. Thiệt hại tại mỏ than hầm lò Mông Dương rất lớn vừa qua cũng là hậu quả của việc khai thác cạn kiệt than vỉa mỏ, nước mưa cứ thế dội vào mỏ”, ông Sơn nói.

Thực tế cho thấy trong đợt mưa lũ vừa qua, một ngành kinh tế quan trọng như ngành than đảm đương nguồn nguyên liệu cho nhiều ngành kinh tế quan trọng khác như điện, xi măng, sắt thép … nhưng khi mưa lũ đổ về, cả ngành than và địa phương đã không thể làm gì khi các phương án kỹ thuật thoát nước, đặc biệt là công suất hệ thống bơm tại các hầm lò khai thác than, đã hoàn toàn bị mưa lũ “đánh bại”.

Một chuyên gia môi trường tại Quảng Ninh thừa nhận biến đổi khí hậu quá khó lường, mưa lớn chưa từng xảy ra nơi đây, bao nhiêu tính toán của ngành than đổ bể hết, vượt quá sự tính toán về giải pháp, khai thác và ứng phó sự cố lũ lụt của ngành than. Trước đây một số mỏ than chỉ tính toán ứng phó cho lượng mưa tối đa 400 mm, giờ vượt lên trên 1.000 mm thì tất cả mọi phương án ứng phó an toàn khai thác mỏ về thủy văn, công suất trạm bơm … đều trở nên vô hiệu.

Một bất cập khác được ông Sơn lưu ý chính là quy hoạch khai thác các mỏ than và bố trí dân cư vùng lân cận. Mâu thuẫn giữa phát triển ngành than và phát triển dân cư vùng lãnh thổ luôn tồn tại. Đặc biệt tại Quảng Ninh ngành than phát triển đến đâu, đường sá, điện nước phát triển nên kéo theo dân cư phát triển đến đó, đến khi có thiên tai mưa lũ thì chính những người dân sống gần các mỏ bị thiệt hại nặng nề.

Ông Sơn phân tích thẳng thắn rằng: việc cấp phép cho dân cư phát triển cạnh các mỏ than chính là trách nhiệm của chính quyền địa phương, quy hoạch dân cư là trách nhiệm của tỉnh, hoàn toàn không phải lỗi của ngành than. Thực tế là ngành than có mở nhiều con đường dành riêng để vận chuyển, khai thác than nhưng sau đó tỉnh lại cấp phép xây nhà hai bên đường, xong rồi dân lại kêu ầm lên là ngành than gây ô nhiễm môi trường, điều này là không sòng phẳng với ngành than.

TKV được gia hạn thuế 2 năm do mưa lũBáo Năng Lượng Mới ngày 10-8 đưa tin Chính phủ vừa đồng ý một số cơ chế ưu đãi để giúp TKV giải quyết khó khăn, khắc phục hậu quả do mưa lũ. Theo đó, Chính phủ đồng ý gia hạn nộp thuế hai năm với ngành than, nhất là giãn nộp phí tài liệu thăm dò khai thác.

Thuế tài nguyên sẽ được đưa về mức 5% đối với khai thác than hầm lò và 7% đối với khai thác than lộ thiên, tương đương như mức thuế áp dụng ở thời điểm năm 2013. Ngoài ra, Chính phủ cũng đồng ý gia hạn nộp thuế 2 năm để giúp TKV có vốn khắc phục mưa lũ. Đồng thời hỗ trợ tiền di chuyển dân khỏi vùng nguy hiểm, chi phí tái định cư… đưa vào chi phí giá thành của ngành.

 

Chuyên gia ngành than: “TKV đang tự chặt chân mình!”
Tagged on:         

Gửi phản hồi

Your email address will not be published. Required fields are marked *